Opracowanie lektury · Romantyzm

Świtezianka – streszczenie i opracowanie

Adam Mickiewicz

  • Streszczenie: 2 min
  • 2 bohaterów
  • 5 motywów
  • Audio w aplikacji

Świtezianka – najważniejsze informacje

Autor
Adam Mickiewicz
Epoka
Romantyzm
Rodzaj literacki
synkretyczny (epika, liryka, dramat)
Gatunek
ballada
Pierwsze wydanie
1822
Liczba bohaterów
2

Świtezianka – streszczenie

Nad jeziorem Świteź spotykają się młody strzelec i tajemnicza dziewczyna. Chłopak mieszka w leśnej chacie, lecz o dziewczynie nic nie wiadomo – pojawia się i znika tajemniczo. Nie zdradza, skąd pochodzi ani dokąd odchodzi.

Mija lato, a strzelca dręczy nieustanne czekanie. Każdej nocy wypatruje ukochanej i pragnie, by została z nim na zawsze, w jego chacie. Dziewczyna waha się – boi się męskiej obłudy i pyta, czy strzelec będzie jej wierny. Jej ojciec przestrzegał ją przed mężczyznami, którzy nie są wierni w uczuciach. Strzelec przysięga, że nigdy jej nie zdradzi. Ona ostrzega go – jeśli złamie obietnicę, spotka go straszna kara. Po tych słowach znika „jak lekki powiew wietrzyka”.

Strzelec wraca do chaty, lecz przy jeziorze dostrzega niezwykłą postać. Tajemnicza zjawa próbuje go zwieść, namawia, by porzucił swoją ukochaną. Szydzi z jego uczuć i zapewnia, że dziewczyna tylko nim igra. Obiecuje mu życie pełne radości, uniesień i rozkoszy. Strzelec jest rozdarty, lecz zjawa kusi go coraz bardziej, roztaczając przed nim wizję szczęścia. Gdy chłopak zamierza do niej podbiec, przypomina sobie o danej przysiędze. Jednak nimfa nie ustępuje – przyciąga go swym urokiem, uwodzi słowami i gestami.

Więcej w aplikacji

Przeczytaj całe streszczenie „Świtezianka” w aplikacji Teachty — za darmo.

  • Streszczenie audio — posłuchaj w drodze do szkoły
  • Quiz z wyjaśnieniami — sprawdź, co pamiętasz
  • XP, seria dni nauki i odznaka Znawcy
Pobierz za darmo zGoogle Play

Świtezianka – bohaterowie

Strzelec

Młodzieniec mieszkający w niewielkiej chatce niedaleko jeziora Świteź. Choć zauroczony piękną nieznajomą, trudno nazwać to prawdziwą miłością – jego uczucia są ulotne i niestałe. Nie dotrzymuje przysięgi wierności, którą sam złożył, za co spotyka go surowa kara.

Świtezianka

Tajemnicza, młoda dziewczyna, której nikt w okolicy nie zna. Jest nimfą mieszkającą w jeziorze. Choć interesuje się Strzelcem, nie ufa jego słowom. Aby sprawdzić jego wierność, pojawia się przed nim jako piękna nimfa i kusi go. Gdy chłopak łamie przysięgę, okazuje się surowa i bezlitosna, wymierzając mu surową karę.

Świtezianka – motywy

Motyw miłości

Miłość w utworze jest przedstawiona jako uczucie niepewne i ulotne. Strzelec zakochuje się w tajemniczej dziewczynie, jednak trudno nazwać to prawdziwą miłością, ponieważ jego uczucia są niestabilne i zmienne.

Motyw przyrody

Przyroda, a zwłaszcza jezioro Świteź, odgrywa kluczową rolę w utworze. To magiczne środowisko staje się zarówno tłem, jak i miejscem, w którym rozgrywają się wydarzenia.

Motyw tajemnicy

Świtezianka jest postacią pełną tajemnic. Jej pochodzenie, intencje oraz to, co dzieje się w jej sercu, pozostaje niejasne zarówno dla Strzelca, jak i dla czytelnika. Tajemnica otacza także samo jezioro, które kryje w sobie nadprzyrodzone moce.

Motyw winy i kary

Strzelec, łamiąc przysięgę, zostaje ukarany. Po jego zdradzie Świtezianka wymierza mu karę, skazując jego duszę na tysiąc lat cierpienia przy modrzewiu, a ciało – na pochłonięcie przez ziemię.

Motyw zdrady

Zdrada pojawia się, gdy Strzelec łamie przysięgę wierności złożoną Świteziance. Jego złamane słowo staje się głównym powodem, który prowadzi do jego kary.

Świtezianka – czas i miejsce akcji

Czas akcji

Nieokreślona epoka w baśniowej opowieści, która rozgrywa się na przestrzeni kilku miesięcy od lata do jesieni, zawsze w porze nocnej.

Miejsce akcji

Jezioro Świteź

Świtezianka – plan wydarzeń

1. Spotkanie strzelca z tajemniczą, piękną dziewczyną nad jeziorem Świteź.

2. Propozycja zamieszkania razem w chacie.

3. Pragnienie bliższego poznania dziewczyny.

4. Wahanie dziewczyny – czy strzelec będzie jej wierny?

5. Przysięga miłości i wierności złożona przez strzelca.

6. Ostrzeżenie przed konsekwencjami złamania obietnicy.

7. Rozstanie zakochanych – dziewczyna znika jak powiew wiatru.

8. Pojawienie się innej, tajemniczej kobiety.

9. Kuszenie strzelca przez nimfę obietnicami szczęścia.

10. Zauroczenie młodzieńca piękną nieznajomą.

11. Złamanie przysięgi i zdrada ukochanej.

12. Zwabienie strzelca na jezioro przez nimfę.

13. Rozpoznanie w niej dziewczyny, której wcześniej przysięgał wierność.

14. Strzelec zostaje skazany na tysiąc lat cierpienia przy modrzewiu.

Świtezianka – pytania i odpowiedzi

Gdzie spotykają się strzelec i dziewczyna?

Nad jeziorem Świteź. Akcja ballady rozgrywa się nad jeziorem Świteź.

Co dziewczyna mówi o swoim pochodzeniu?

Nic — nie zdradza, skąd przychodzi. Nie zdradza, skąd pochodzi ani dokąd odchodzi.

Co obiecuje strzelec?

Że nigdy jej nie zdradzi. Dziewczyna ostrzega, że złamanie przysięgi sprowadzi straszną karę.

Kim okazuje się kusząca nimfa?

Ukochaną strzelca. W nimfie strzelec rozpoznaje twarz ukochanej — to była próba wierności.

Więcej pytań z wyjaśnieniami znajdziesz w quizie w aplikacji Teachty.