Opracowanie lektury · Romantyzm

Kordian – streszczenie i opracowanie

Juliusz Słowacki

  • Streszczenie: 4 min
  • 10 bohaterów
  • 5 motywów

Kordian – najważniejsze informacje

Autor
Juliusz Słowacki
Epoka
Romantyzm
Rodzaj literacki
dramat
Gatunek
dramat romantyczny
Pierwsze wydanie
1834 (Paryż, anonimowo)
Liczba bohaterów
10

Kordian – streszczenie

Kordian, piętnastoletni chłopiec ze wsi, cierpi z powodu nieszczęśliwej miłości do Laury, która traktuje jego uczucie z lekką drwiną. W przypływie rozpaczy próbuje się zastrzelić, ale przeżywa. W Akcie II, w roku 1828, jako „wędrowiec” jeździ po Europie: w Londynie czuje się piętnowany jako samobójca, w Dover czyta Szekspira, we Włoszech odkrywa, że jego kochanka Wioletta kocha tylko majątek, a w Rzymie papież rozmawia o czczeniu cara i nie reaguje na jego prośbę o łzę dla zamordowanych Polaków. Na szczycie Mont Blanc Kordian postanawia poświęcić się dla ojczyzny, jak szwajcarski bohater Winkelried. W Akcie III wraca do Warszawy w dniu koronacji cara. Spisek w podziemiach kościoła św. Jana głosuje przeciw zabiciu cara (tylko pięć głosów za), więc Kordian postanawia zamordować cara sam. W zamku ogarniają go jednak wizje Strachu i Imaginacji, mdleje przed drzwiami sypialni cara i trafia do szpitala dla obłąkanych. Skazany na rozstrzelanie, zostaje ułaskawiony, ale dramat urywa się, zanim dowiadujemy się, czy ułaskawienie zdążyło dotrzeć na plac egzekucji.

Więcej w aplikacji

Powtórz „Kordian” i sprawdź się w quizie — za darmo w aplikacji Teachty.

  • Szczegółowe streszczenie, gdy potrzebujesz więcej
  • Quiz z wyjaśnieniami — sprawdź, co pamiętasz
  • XP, seria dni nauki i odznaka Znawcy
Pobierz za darmo zGoogle Play

Kordian – bohaterowie

Kordian

Młody Polak, który zaczyna jako romantyczny marzyciel zdolny do rozpaczy z powodu miłości, a kończy jako spiskowiec gotowy zabić cara. Szuka „jednej wielkiej myśli”, dla której mógłby żyć. Jest wrażliwy, impulsywny i skłonny do wielkich gestów, ale w decydującej chwili ulega strachowi i wyobraźni.

Grzegorz

Stary sługa Kordiana, który opowiada mu bajki i wspomnienia z wojny w Egipcie. Jest mu bezgranicznie wierny: towarzyszy mu w tragicznych chwilach i żegna się z nim w więzieniu.

Laura

Kobieta, w której Kordian jest zakochany w Akcie I. Traktuje jego uczucie z ironią i nie rozumie jego uniesień. Dopiero po wyjściu Kordiana martwi się o niego i czyta jego wiersz w sztambuchu.

Wioletta

Piękna Włoszka, kochanka Kordiana z Aktu II. Gdy Kordian mówi, że przegrał jej klejnoty i stracił wszystko, zgadza się z nim jechać, ale po upadku konia na drodze odbiega z przekleństwem. Pokazuje to, jak ważny był dla niej majątek.

Prezes

Stary przywódca spisku w Akcie III, siwy i zamaskowany. Próbuje powstrzymać młodych od królobójstwa, bo uważa, że zbrodnia sprowadzi kłopoty na Polskę. Po odejściu spiskowców klęka przed Kordianem, mówiąc, że to on skazał go na śmierć i że teraz walczy z własnym sumieniem.

Ksiądz

Zamaskowany uczestnik spisku w stroju księdza, współpracujący z Prezesem. Przestrzega młodych, że królobójstwo jest grzechem, i przypomina o losie Polski po śmierci cara.

Car

Władca Polski, przedstawiony jako cynik i okrutny despota. Pewny swojej władzy, drwi z Polaków i bez wahania skazuje Kordiana na rozstrzelanie. Wreszcie ulega presji brata i podpisuje ułaskawienie.

Wielki Książę Konstanty

Brat cara, brutalny i porywczy dowódca wojska w Warszawie. Znęca się nad Kordianem na placu Saskim, a potem żąda dla niego ułaskawienia.

Strach i Imaginacja

Dwie postaci alegoryczne, które straszą Kordiana wizjami w nocy na warcie w zamku i odwodzą go od zamachu na cara.

Doktor

Tajemniczy gość szpitala dla obłąkanych, który zapala cygaro od rozżarzonego dukata. Kordian nazywa go szatanem. Wmawia mu, że jego poświęcenie jest tak samo bezsensowne jak szaleństwo dwóch obłąkanych.

Kordian – motywy

Motyw nieszczęśliwej miłości

Kordian traci chęć do życia, bo Laura nie rozumie jego uczuć, a później Wioletta okazuje się interesowna. Ten wątek pokazuje, że romantyczne marzenia zderzają się z rzeczywistością.

Motyw niewoli narodowej

Koronacja cara, okrucieństwo Wielkiego Księcia, obojętność papieża i bierność ludu pokazują, w jakim stanie jest naród bez własnego państwa.

Motyw podróży i poszukiwania sensu

Wędrówka po Europie (Londyn, Dover, Włochy, Rzym, Mont Blanc) to szukanie przez Kordiana ideału, który zastąpiłby utraconą miłość i wiarę.

Motyw poświęcenia dla narodu

Na Mont Blanc Kordian odwołuje się do Winkelrieda, który przyjął na siebie ostrza wrogów, i chce zrobić dla Polski to samo. W spisku namawia do zabicia cara, a potem sam bierze zamach na siebie.

Motyw szaleństwa i wizji

Strach i Imaginacja, Diabeł wychodzący z komnaty cara oraz scena w szpitalu dla obłąkanych zacierają granicę między rozumem a obłąkaniem. Doktor sugeruje, że poświęcenie Kordiana nie różni się od szaleństwa.

Kordian – czas i miejsce akcji

Czas akcji

Przygotowanie: ostatnia noc 1799 roku; Akt I: jesień, Kordian ma 15 lat; Akt II: rok 1828; Akt III: dzień i noc koronacji cara w Warszawie (1829).

Miejsce akcji

Karpaty (chata Twardowskiego), wiejski dwór i ogród, Londyn, Dover, Włochy, Rzym (Watykan), Mont Blanc, Warszawa (plac przed zamkiem, podziemia kościoła św. Jana, zamek królewski, szpital dla obłąkanych, plac Saski, plac Marsowy).

Kordian – plan wydarzeń

1. W ostatnią noc 1799 roku Szatan i diabły knują przeciw jednemu narodowi, a Archanioł prosi Boga o ratunek dla ludu.

2. Piętnastoletni Kordian rozmawia z Grzegorzem, a potem w ogrodzie rozmawia z Laurą; ona nie rozumie jego uniesień.

3. Kordian próbuje się zastrzelić; Laura dowiaduje się o tym od Grzegorza.

4. W 1828 roku Kordian podróżuje po Europie: Londyn, Dover (Szekspir), Włochy (Wioletta), Rzym (papież).

5. Na szczycie Mont Blanc Kordian postanawia poświęcić się za Polskę jak Winkelried.

6. W dniu koronacji cara Kordian bierze udział w spisku w podziemiach kościoła św. Jana; spiskowcy głosują przeciw zabiciu cara (5 głosów za, 150 przeciw).

7. Kordian na warcie w zamku nawiedzają Strach i Imaginacja; mdleje przed sypialnią cara i trafia do szpitala dla obłąkanych.

8. Na placu Saskim Wielki Książę Konstanty zmusza Kordiana do przeskoczenia koniem nad piramidą z karabinów; car każe zwołać sąd wojenny i zapada wyrok śmierci.

9. Konstanty błaga cara o ułaskawienie; na placu Marsowym kat łamie nad Kordianem szpadę, a w chwili wydania rozkazu pada okrzyk „Stój! Adiutant jedzie!”; dramat urywa się, nim wiemy, jak się kończy.

Kordian – pytania i odpowiedzi

Ile lat ma Kordian na początku Aktu I?

15. W didaskaliach Aktu I Kordian to „młody 15-letni chłopiec”, który leży pod wielką lipą na wiejskim dziedzińcu.

Kogo kocha Kordian w Akcie I?

Laurę. Kordian jest zakochany w Laurze. Ona traktuje jego uczucie z lekką ironią i nie rozumie jego marzeń o aniołach i gwiazdach.

Co Kordian mówi Wioletcie o jej klejnotach?

Że przegrał jej klejnoty w karty. Kordian mówi, że przegrał jej brylanty w karty i stracił wszystko. Wioletta wpada w gniew i odchodzi po upadku konia na drodze.

Co Kordian przynosi papieżowi w Rzymie?

Garść ziemi z miejsca masakry Polaków. Kordian niesie garść ziemi, na której wymordowano dziesięć tysięcy ludzi, i prosi o łzę, a papież rozmawia o cesarzu, każe Polakom czcić cara i spędza papugę.

Więcej pytań z wyjaśnieniami znajdziesz w quizie w aplikacji Teachty.