Opracowanie lektury · Romantyzm

Konrad Wallenrod – streszczenie i opracowanie

Adam Mickiewicz

  • Streszczenie: 4 min
  • 7 bohaterów
  • 5 motywów

Konrad Wallenrod – najważniejsze informacje

Autor
Adam Mickiewicz
Epoka
Romantyzm
Rodzaj literacki
epika
Gatunek
powieść poetycka
Pierwsze wydanie
1828 (Petersburg)
Liczba bohaterów
7

Konrad Wallenrod – streszczenie

W stolicy zakonu krzyżackiego wybrany zostaje wielkim mistrzem rycerz Konrad Wallenrod, cudzoziemiec o ponurym usposobieniu i siwych włosach. W Zakonie prawdę zna tylko stary Halban, jego powiernik, oraz pustelnica Aldona: Konrad to Litwin Walter Alf, porwany w dzieciństwie przez Krzyżaków i wychowany wśród nich. Dawno temu uciekł do swoich i ożenił się z Aldoną, córką księcia Kiejstuta, ale potem wrócił do Zakonu, by pomścić Litwę podstępem. Jako mistrz rządzi źle: narzuca posty i pokuty, zwleka z atakiem na Litwę. Co wieczór potajemnie rozmawia z Aldoną, która jako pustelnica zamknęła się w wieży koło Maryjenburga. Podczas uczty stary wajdelota Halban śpiewa pieśń o zarazie i opowiada historię Waltera Alfa, a wzburzony i pijany Konrad bierze lutnię i sam śpiewa balladę o Almanzorze, który zaraził zwycięzców zarazą. W wojnie z Litwą zima i głód niszczą krzyżackie wojsko. Wtedy tajny sąd zakonny rozpoznaje, że Konrad nie jest prawdziwym Wallenrodem, i skazuje go na śmierć. Konrad żegna Aldonę, wypija truciznę i umiera, a Halban zostaje przy życiu, by zachować pamięć o jego czynie w pieśni.

Więcej w aplikacji

Powtórz „Konrad Wallenrod” i sprawdź się w quizie — za darmo w aplikacji Teachty.

  • Szczegółowe streszczenie, gdy potrzebujesz więcej
  • Quiz z wyjaśnieniami — sprawdź, co pamiętasz
  • XP, seria dni nauki i odznaka Znawcy
Pobierz za darmo zGoogle Play

Konrad Wallenrod – bohaterowie

Konrad Wallenrod (Walter Alf)

Litwin porwany w dzieciństwie przez Krzyżaków i wychowany jako rycerz Zakonu. Jako wielki mistrz niszczy Zakon od środka, rządząc źle i prowadząc wojsko do klęski. Jest ponury, samotny i rozdarty między miłością do żony a poczuciem obowiązku wobec narodu. Kończy życie, wypijając truciznę.

Aldona

Żona Waltera Alfa, córka księcia Kiejstuta. Po rozstaniu z mężem zamyka się jako pustelnica w wieży koło Maryjenburga, żeby być blisko niego. Kocha go bezgranicznie, ale nie zgadza się uciec z nim, bo przysięgła, że nie zejdzie z wieży; boi się też, że on jej nie pozna. Gdy Konrad umiera, z jej wieży rozlega się krzyk, po którym narrator sugeruje, że już się nie odezwie.

Halban (Wajdelota)

Stary litewski wajdelota (śpiewak i wieszcz) w przebraniu mnicha, przyjaciel i powiernik Konrada. Pomaga mu w planie zemsty, śpiewa pieśni o Litwie i po śmierci Konrada ma zachować pamięć o jego czynie.

Kiejstut

Litewski książę, ojciec Aldony. Przygarnia Waltera po jego ucieczce od Krzyżaków i oddaje mu córkę za żonę.

Witołd

Książę litewski, wygnany z tronu i szukający pomocy u Krzyżaków. Uczestniczy w uczcie w Maryjenburgu, gdzie pieśń wajdeloty go zawstydza, a potem zdradza Zakon i walczy z nim.

Winrych

Mistrz krzyżacki, który wychowywał porwanego Waltera w swoim pałacu i trzymał go do chrztu; chłopiec uciekał z jego kolan.

Almanzor

Bohater ballady o Alpuharze: arabski król, który po klęsce udaje poddanie, a potem zaraża zwycięzców zarazą. Jego historia odzwierciedla plan Konrada.

Konrad Wallenrod – motywy

Motyw miłości i poświęcenia

Alf poświęca wspólne szczęście z Aldoną dla sprawy narodowej, a Aldona dla niego zamyka się w wieży. Obowiązek wobec ojczyzny przeciwstawiony jest uczuciom.

Motyw pieśni i pamięci

Halban, wajdelota, chce zachować pamięć o czynie Konrada w pieśni, żeby przyszłe pokolenia mogły z niej czerpać siłę.

Motyw podwójnej tożsamości

Bohater udaje innego człowieka: jest Litwinem pod imieniem niemieckiego rycerza. Maska daje mu możliwość działania, ale zabija w nim człowieka.

Motyw walki podstępem

Motto z Machiavellego o lisie i lwie oraz ballada o Almanzorze pokazują, że słabszy naród może walczyć podstępem, jeśli nie ma siły do otwartej bitwy.

Motyw zemsty i zdrady

Konrad niszczy Zakon od środka, zdradzając ludzi, którym służy. Utwór zadaje pytanie, czy zdrada dla dobra narodu jest usprawiedliwiona.

Konrad Wallenrod – czas i miejsce akcji

Czas akcji

Średniowiecze, końcówka XIV wieku (czasy wojen Zakonu z Litwą); akcja trwa ponad rok od wyboru mistrza do śmierci Konrada (wojna toczy się jesienią i zimą), z retrospekcją w opowieści wajdeloty.

Miejsce akcji

Maryjenburg (stolica Zakonu krzyżackiego) i okolice (narożna wieża pustelnicy, jezioro, podziemia zamku), granica nad Niemnem, Litwa (Kowno, Wilno, Kiejdany), w opowieści także Kłajpeda i Ren.

Konrad Wallenrod – plan wydarzeń

1. W stolicy Zakonu, Maryjenburgu, rycerze wybierają wielkim mistrzem Konrada Wallenroda; jego jedynym przyjacielem jest mnich Halban.

2. Z narożnej wieży pustelnica prorokuje, że Konrad zostanie mistrzem, a Halban śpiewa pieśń o Wilii i Niemnie.

3. Jako mistrz Konrad rządzi dziwnie i co wieczór potajemnie rozmawia z pustelnicą (Aldoną) w wieży.

4. Na uczcie Halban śpiewa pieśń o morowej dziewicy, opowiada historię Waltera Alfa; wzburzony Konrad sam śpiewa balladę o Alpuharze.

5. Z opowieści wajdeloty wynika, że Konrad to Litwin Walter Alf, porwany w dzieciństwie przez Krzyżaków; uciekł do Litwy, ożenił się z Aldoną, a potem wrócił do Zakonu, by go zniszczyć.

6. Konrad prowadzi wojsko na Litwę, ale zwleka z atakiem; zima i głód niszczą krzyżackie wojska.

7. Tajny sąd zamaskowanych sędziów wydaje na Konrada wyrok śmierci („Biada!”), bo nie jest prawdziwym Wallenrodem.

8. Konrad żegna się z Aldoną, wypija truciznę i umiera w obecności Halbana i przybyłych po niego rycerzy; Halban obiecuje zachować jego czyn w pieśni.

Konrad Wallenrod – pytania i odpowiedzi

Jak naprawdę nazywa się bohater ukrywający się pod imieniem Konrada Wallenroda?

Walter Alf. Konrad Wallenrod to Litwin Walter Alf, porwany w dzieciństwie przez Krzyżaków i wychowany jako rycerz Zakonu.

Kim jest Aldona?

Żoną Waltera Alfa i córką Kiejstuta. Aldona to córka litewskiego księcia Kiejstuta, żona Waltera Alfa, która po jego powrocie do Zakonu zamyka się w wieży jako pustelnica.

Kim jest Halban?

Litewskim wajdelotą w przebraniu mnicha. Halban to stary litewski wajdelota (śpiewak i wieszcz), który udaje mnicha i jest powiernikiem Konrada.

Co Konrad robi jako wielki mistrz Zakonu, żeby go osłabić?

Wprowadza ostre posty i pokuty oraz zwleka z atakiem na Litwę. Konrad nakłada na rycerzy posty i pokuty, a w wojnie zwleka z atakiem, więc zima i głód niszczą krzyżackie wojska.

Więcej pytań z wyjaśnieniami znajdziesz w quizie w aplikacji Teachty.