Opracowanie lektury · Pozytywizm
Gloria victis – streszczenie i opracowanie
- Streszczenie: 3 min
- 7 bohaterów
- 5 motywów
Gloria victis – najważniejsze informacje
- Autor
- Eliza Orzeszkowa
- Epoka
- Pozytywizm
- Rodzaj literacki
- epika
- Gatunek
- opowiadanie
- Pierwsze wydanie
- 1910 (w zbiorze „Gloria victis”; napisane 1907)
- Liczba bohaterów
- 7
Gloria victis – streszczenie
Więcej w aplikacji
Powtórz „Gloria victis” i sprawdź się w quizie — za darmo w aplikacji Teachty.
- Szczegółowe streszczenie, gdy potrzebujesz więcej
- Quiz z wyjaśnieniami — sprawdź, co pamiętasz
- XP, seria dni nauki i odznaka Znawcy
Gloria victis – bohaterowie
Mały Tarłowski
Dwudziestoletni przyrodnik, wątły, jasnowłosy i łagodny, o dziewczęcych błękitnych oczach. Zostaje powstańcem, choć marzy o świecie bez wojen. W boju okazuje wielką odwagę i ratuje życie wodzowi, a ginie w namiocie dla rannych.
Anielka
Młodsza siostra Tarłowskiego, podobna do niego z wyglądu. Z rozpaczą, ale odważnie żegna brata, a po latach, sądząc po aluzjach w tekście, przychodzi na jego mogiłę i zostawia mały krzyżyk.
Jagmin
Wysoki, silny dowódca jazdy, dziedzic z okolicy, o rzymskim profilu. Przyjaźni się z Tarłowskim, obiecuje Anielce opiekę nad jej bratem i kocha ją. Próbuje uratować rannych, ale zostaje oddzielony w tłumie.
Romuald Traugutt
Wódz powstańców w lesie, człowiek, który zostawił rodzinę i spokój dla sprawy narodu. Rządzi surowo i stanowczo, ale potrafi publicznie dziękować podkomendnym.
Wiatr
Postać alegoryczna: wiatr „który kocha świat” zbiera po świecie dzieje i pieśni. Pyta o mogiłę i na końcu wznosi okrzyk „Gloria victis!”.
Drzewa i kwiaty leśne
Dąb, brzoza i świerk opowiadają historię mogiły, a róża dzika i liliowe dzwonki od lat jako jedyne ją czczą. To pamięć natury o powstańcach.
Kalikst i Radowicki
Kalikst to goniec z poczty obywatelskiej, który przywozi wieść o nadciągającym wojsku. Radowicki to adiutant wodza, kolega szkolny Kalikst.
Gloria victis – motywy
Motyw miłości i przyjaźni
Przyjaźń Tarłowskiego i Jagmina oraz miłość Jagmina do Anielki pokazują, że ofiara powstańców dotyka także ich bliskich.
Motyw natury jako świadka
Narratorami są drzewa, a wiatr i kwiaty uczestniczą w opowieści. Natura pamięta i żałuje, gdy ludzie o poległych zapominają.
Motyw ofiary dla ojczyzny
Powstańcy to „dobrowolni ofiarnicy wysokich ołtarzy”, a nie niewolnicy ciągnięci siłą do walki. Tarłowski, który marzy o pokoju, oddaje życie w imię sprawy.
Motyw pamięci i bezimiennych bohaterów
Tytuł i cała opowieść przywracają pamięć o powstańcach, którzy leżą w zapomnianej mogile, oznaczonej tylko małym krzyżykiem.
Motyw wojny i jej okrucieństwa
Piękny maj w lesie zderza się z piekłem bitwy: atak na namiot z rannymi pokazuje, że przemoc nie oszczędza nawet bezbronnych.
Gloria victis – czas i miejsce akcji
Czas akcji
Wiosna, maj 1863 roku (powstanie styczniowe) w opowieści drzew; rama narracyjna: letni wieczór prawie pół wieku później.
Miejsce akcji
Polesie litewskie: las za Kanałem Królewskim (lasy horeckie), polana z mogiłą, pobliskie miasteczko; w opowieści także Dziatkowicze.
Gloria victis – plan wydarzeń
1. Wiatr przylatuje na Polesie litewskie, znajduje w lesie wielką mogiłę z małym krzyżykiem i prosi drzewa o opowieść.
2. Dąb opowiada o powstańczym obozie pod dowództwem Romualda Traugutta i o młodym przyrodniku, małym Tarłowskim.
3. Tarłowski i Jagmin żegnają się z Anielką i wyruszają do lasu; Jagmin obiecuje opiekować się jej bratem.
4. Tarłowski ratuje życie Trauguttowi i słyszy publiczne podziękowania.
5. W nocnych rozmowach Tarłowski i Jagmin marzą o przyszłości bez wojen, ale zgadzają się, że wobec gwałtu walka jest powinnością.
6. Goniec przynosi wiadomość o nadciągającym ogromnym wojsku; Tarłowski dostaje list od siostry.
7. W czasie bitwy Tarłowski zostaje ranny i trafia do namiotu dla rannych; napastnicy zabijają rannych, a Tarłowski ginie na ostrzach pik, rzucając Jagminowi chustę.
8. Po latach do mogiły przychodzi samotna kobieta (sądząc po aluzjach, Anielka) i zostawia krzyżyk; wiatr woła „Gloria victis!”.
Gloria victis – pytania i odpowiedzi
Kto opowiada Wiatrowi historię mogiły?
Drzewa leśne: dąb, brzoza i świerk. Wiatr pyta drzewa i kwiaty, a opowiadają mu przede wszystkim dąb, brzoza i świerk.
Gdzie rozgrywa się akcja opowiadania?
Na Polesiu litewskim. Wiatr przylatuje do krainy zwanej Polesiem litewskim; las leży za Kanałem Królewskim.
Czym zajmował się mały Tarłowski przed powstaniem?
Był młodym przyrodnikiem (naturalistą). Tarłowski był młodym uczonym, naturalistą, który z pasją oglądał rośliny i owady.
Kim jest Jagmin?
Dowódcą jazdy i przyjacielem Tarłowskiego. Jagmin to dziedzic z okolicy, wysoki i silny, którego wódz stawia na czele jazdy; zaprzyjaźnia się z Tarłowskim i jego siostrą.
Więcej pytań z wyjaśnieniami znajdziesz w quizie w aplikacji Teachty.