Quo vadis – streszczenie i opracowanie

Akcja rozgrywa się w Rzymie za panowania Nerona. Młody patrycjusz i żołnierz Marek Winicjusz zakochuje się w Ligii, córce króla Ligów, która jako zakładniczka wychowuje się w domu Aulusa Plaucjusza i Pomponii Grecyny. Winicjusz prosi o pomoc swojego wuja, Petroniusza – wytwornego „arbitra elegancji”, doradcę cezara. Petroniusz sprawia, że Neron zabiera Ligię od Aulusów, by przekazać ją Winicjuszowi. Dziewczyna boi się jego gwałtowności, a na uczcie w pałacu cezara przeżywa prawdziwe upokorzenie.

Gdy niewolnicy Winicjusza prowadzą Ligię do jego domu, napadają na nich chrześcijanie z olbrzymim Ursusem, wiernym sługą Ligii. Dziewczyna ukrywa się wśród wyznawców Chrystusa. Winicjusz wynajmuje greckiego krętacza Chilona Chilonidesa, który odnajduje ją podczas nocnego zgromadzenia chrześcijan w Ostrianum, gdzie naucza apostoł Piotr. Próba porwania kończy się źle: Ursus zabija towarzyszącego Winicjuszowi siłacza Krotona, a samego Winicjusza ciężko rani.

Rannym Winicjuszem opiekują się chrześcijanie, wśród nich Ligia. Ich dobroć i przebaczenie wobec wroga zaczynają go zmieniać. Ligia, choć go kocha, odchodzi, bo nie chce związać się z poganinem. Winicjusz powoli przyjmuje nową wiarę, słucha nauk Piotra i Pawła z Tarsu, a apostoł Piotr błogosławi ich miłość.

W lecie 64 roku wybucha wielki pożar Rzymu. Winicjusz pędzi z Ancjum do płonącego miasta, by ratować Ligię. Lud oskarża cezara o podpalenie, więc Neron i jego doradca Tygellin zrzucają winę na chrześcijan. Zaczynają się okrutne prześladowania. Chilon, który zna kryjówki wyznawców, wydaje ich, a wśród uwięzionych jest Ligia z Ursusem.

Chrześcijanie giną na arenach, na krzyżach i jako żywe pochodnie w ogrodach Nerona. Płonący na słupie lekarz Glaukos, którego Chilon dawniej zdradził, przebacza mu. Wstrząśnięty Chilon publicznie oskarża Nerona o podpalenie Rzymu, nawraca się i ginie na krzyżu na arenie. Gdy na arenę wypada germański tur z przywiązaną do głowy Ligią, Ursus łamie zwierzęciu kark. Tłum domaga się łaski i Neron musi darować im życie.

Winicjusz i Ligia wyjeżdżają na Sycylię. Apostoł Piotr opuszcza Rzym, ale na Via Appia widzi Chrystusa i pyta Go: „Quo vadis, Domine?” („Dokąd idziesz, Panie?”). Rozumie, że ma wrócić, i ginie ukrzyżowany między cyrkiem a wzgórzem Watykańskim. Petroniusz, oskarżony przez Tygellina, nie czeka na wyrok: w Cumae wyprawia ostatnią ucztę i umiera wraz z kochającą go Eunice, otwierając sobie żyły. Kilka lat później, gdy przeciw Neronowi buntują się legiony, cezar ucieka z Rzymu i ginie z pomocą swojego wyzwoleńca Epafrodyta.