Opracowanie lektury · Średniowiecze

Boska komedia – streszczenie i opracowanie

Dante Alighieri

  • Streszczenie: 5 min
  • 8 bohaterów
  • 5 motywów

Boska komedia – najważniejsze informacje

Autor
Dante Alighieri
Epoka
Średniowiecze
Rodzaj literacki
epika
Gatunek
poemat alegoryczny (tercyny)
Pierwsze wydanie
powstawała ok. 1307–1321; pierwszy druk 1472 (Foligno)
Liczba bohaterów
8

Boska komedia – streszczenie

Dante zabłądził w ciemnym lesie i nie może wyjść na górę, bo drogę zagradzają mu trzy zwierzęta: pantera, lew i wilczyca. Pomaga mu duch rzymskiego poety Wergiliusza, który został do niego posłany na prośbę Beatrycze. Wergiliusz prowadzi go najpierw przez Piekło, ogromny lej złożony z dziewięciu kręgów. Nad jego bramą widnieje napis, który każe wchodzącym zostawić nadzieję. W kolejnych kręgach Dante spotyka grzeszników, m.in. Franczeskę z Rimini, ukaraną za miłość, i hrabiego Ugolina, który gryzie czaszkę swojego wroga. Na samym dnie, w lodzie, tkwi Szatan, który w swoich paszczach trzyma Judasza, Brutusa i Kasjusza. Dante i Wergiliusz wychodzą stamtąd na drugą półkulę i widzą gwiazdy. Teraz wspinają się na górę Czyśćca, gdzie dusze oczyszczają się z siedmiu grzechów głównych, a anioł wypisuje na czole poety siedem liter P i potem je po kolei zmazuje. Na szczycie, w raju ziemskim, Wergiliusz znika, a pojawia się Beatrycze, która surowo karci Dantego i prowadzi go dalej przez siedem niebios planetarnych, niebo gwiazd stałych i kryształowe niebo do Empireum. Tam Beatrycze znika, a jej miejsce zajmuje święty Bernard, który modli się do Matki Bożej, aby Dante mógł ujrzeć Boga. Poemat kończy się obrazem miłości, która wprawia w ruch słońce i gwiazdy.

Więcej w aplikacji

Powtórz „Boska komedia” i sprawdź się w quizie — za darmo w aplikacji Teachty.

  • Szczegółowe streszczenie, gdy potrzebujesz więcej
  • Quiz z wyjaśnieniami — sprawdź, co pamiętasz
  • XP, seria dni nauki i odznaka Znawcy
Pobierz za darmo zGoogle Play

Boska komedia – bohaterowie

Dante

Narrator i bohater poematu, florentyńczyk, który w połowie życia zabłądził w ciemnym lesie. Wędrując po zaświatach, uczy się, czym są grzech, pokuta i zbawienie. Reaguje na losy grzeszników współczuciem (mdleje po opowieści Franczeski), a w Czyśćcu przechodzi oczyszczenie, żeby móc wznieść się do nieba.

Wergiliusz

Rzymski poeta, duch przewodnik Dantego w Piekle i Czyśćcu. Symbolizuje rozum. Zostaje wysłany przez Beatrycze, prowadzi go przez kręgi piekła i na górę Czyśćca, a w raju ziemskim znika.

Beatrycze

Zmarła ukochana Dantego, symbol miłości i łaski. To ona wzywa Wergiliusza na pomoc, a w raju ziemskim pojawia się, karci Dantego za jego zdradę i prowadzi go przez niebiosa, aż do Empireum, gdzie zajmuje miejsce w niebiańskiej róży.

Święty Bernard

Przewodnik Dantego w ostatniej części Raju, po zniknięciu Beatrycze. Objaśnia mu niebiańską różę i modli się do Matki Bożej, aby poeta mógł ujrzeć Boga.

Franczeska z Rimini

Dusza z drugiego kręgu piekła, ukarana za miłość. Opowiada Dantemu, jak razem z kochankiem czytała o Lancelocie i jak ta lektura skłoniła ich do pocałunku; ich miłość doprowadziła do wspólnej śmierci.

Hrabia Ugolino

Zdrajca w Antenorze, w IX kręgu piekła. Gryzie czaszkę arcybiskupa Rudżierego, który go zdradził, i opowiada, jak zamknięto go z dziećmi w więzieniu, gdzie umarły z głodu.

Katon

Siwy starzec, strażnik Czyśćca. Pyta, jak Dante i Wergiliusz śmieli przejść przez wieczne ciemności, a po wyjaśnieniach każe opasać go sitowiem i zmyć mu z twarzy brud.

Ulisses

Grek, który w ósmym kręgu piekła płonie razem z Diomedesem za podstęp trojański i kradzież Palladium. Opowiada o swojej ostatniej wyprawie za Słupy Herkulesa, zakończonej zatonięciem okrętu.

Boska komedia – motywy

Motyw grzechu i kary

Kary w Piekle odpowiadają winom: im cięższy grzech, tym niższy krąg. Najgłębiej, w lodzie, cierpią zdrajcy, a na samym dnie Szatan gryzie Judasza, Brutusa i Kasjusza.

Motyw miłości

Franczeska z Rimini zginęła przez miłość, Dante został wezwany na pomoc przez Beatrycze, a utwór kończy się słowami o miłości, która porusza słońce i gwiazdy.

Motyw pokuty i oczyszczenia

W Czyśćcu dusze odpokutowują siedem grzechów głównych, a z czoła Dantego znikają kolejne litery P. Oczyszczenie jest warunkiem wejścia do raju.

Światła i ciemności

Utwór zaczyna się w ciemnym lesie, Piekło jest miejscem bez gwiazd, a droga na zewnątrz prowadzi do gwiazd; w Raju światło staje się coraz silniejsze.

Motyw wędrówki i przewodników

Całość to podróż przez zaświaty. Każdy przewodnik (Wergiliusz, Beatrycze, Bernard) reprezentuje inny etap poznania, a Dante uczy się coraz więcej.

Boska komedia – czas i miejsce akcji

Czas akcji

Akcja zaczyna się w Wielki Piątek roku 1300 i trwa około tygodnia (według nagłówków pieśni w przekładzie Korsaka Raj zaczyna się „siódmego poranka” podróży); poemat powstawał w latach ok. 1307–1321.

Miejsce akcji

Ciemny las, Piekło (dziewięć kręgów, od wrót po lodowe dno), góra Czyśćca (przedczyściec, siedem kręgów, raj ziemski), Raj (siedem niebios planetarnych, niebo gwiazd stałych, niebo kryształowe i Empireum).

Boska komedia – plan wydarzeń

1. Dante błądzi w ciemnym lesie i spotyka panterę, lwa i wilczycę; Wergiliusz oferuje, że przeprowadzi go przez zaświaty.

2. Nad bramą piekła Dante czyta napis o wiecznym cierpieniu i o zostawieniu nadziei.

3. W drugim kręgu piekła Dante rozmawia z Franczeską z Rimini, ukaraną za miłość.

4. Ulisses opowiada o swojej ostatniej wyprawie za Słupy Herkulesa; w kręgu IX hrabia Ugolino opowiada o śmierci swoich dzieci z głodu.

5. Na dnie piekła Dante widzi Szatana trzymającego w paszczach Judasza, Brutusa i Kasjusza; poeci wychodzą na drugą półkulę i widzą gwiazdy.

6. Na górze Czyśćca anioł wypisuje Dantemu na czole siedem liter P i zmazuje je po jednej, gdy poeta przechodzi kolejne kręgi.

7. W raju ziemskim Wergiliusz znika, a pojawia się Beatrycze, która karci Dantego i prowadzi go dalej.

8. Dante wznosi się przez niebiosa do Empireum, gdzie święty Bernard modli się za niego do Matki Bożej, a poeta widzi Boga; poemat kończy obraz miłości poruszającej słońce i gwiazdy.

Boska komedia – pytania i odpowiedzi

Kto prowadzi Dantego przez Piekło i Czyściec?

Wergiliusz. Wergiliusz, rzymski poeta, prowadzi Dantego przez Piekło i Czyściec; w raju ziemskim znika, a poetę przejmuje Beatrycze.

Co głosi napis nad bramą piekła?

Wchodzący we mnie, zostawcie nadzieję!. Napis kończy się słowami „Wchodzący we mnie, zostawcie nadzieję!”.

W którym kręgu piekła Dante spotyka Franczeskę z Rimini?

W drugim. Franczeska z Rimini cierpi w kręgu drugim, wśród grzeszników z miłości, razem z kochankiem.

Kogo Dante widzi w paszczach Szatana na dnie piekła?

Judasza, Brutusa i Kasjusza. Na samym dnie Szatan trzyma w trzech paszczach Judasza, Brutusa i Kasjusza, największych zdrajców.

Więcej pytań z wyjaśnieniami znajdziesz w quizie w aplikacji Teachty.