Opracowanie lektury · Starożytność

Biblia – streszczenie i opracowanie

Autor nieznany

  • Streszczenie: 4 min
  • 10 bohaterów
  • 7 motywów

Biblia – najważniejsze informacje

Autor
nieznany
Epoka
Starożytność
Rodzaj literacki
epika, liryka i dramat (księgi różnych gatunków)
Gatunek
księgi biblijne (wybór)
Pierwsze wydanie
starożytność (księgi powstawały przez wiele wieków)
Liczba bohaterów
10

Biblia – streszczenie

Z Biblii wybrano pięć ksiąg ważnych w szkole i na maturze oraz dwie przypowieści. Księga Rodzaju opowiada, że Bóg w sześć dni stworzył świat, a człowieka ulepił z prochu ziemi i umieścił w ogrodzie Eden. Człowiek i jego żona zjedli owoc z zakazanego drzewa poznania dobra i zła i zostali wygnani. Potem pojawiają się Kain i Abel, potop i Noe, wieża Babel oraz Abraham, którego Bóg wzywa do opuszczenia rodzinnej ziemi. Księga Hioba opowiada o sprawiedliwym człowieku, który traci majątek, dzieci i zdrowie, a mimo to nie przestaje ufać Bogu; ostatecznie Bóg przywraca mu dobra. Księga Koheleta zaczyna się od zapowiedzi „Marność nad marnościami”, ale mówi też, że jest czas na każdą sprawę. Psalmy to modlitwy, m.in. psalm o Panu jako pasterzu. Apokalipsa św. Jana to wizje Jana z wyspy Patmos, a ich zwieńczeniem jest obraz nowego nieba, nowej ziemi i Bożej obecności wśród ludzi. W przypowieści o talentach sługa, który ukrył talent w ziemi, zostaje ukarany, a w przypowieści o miłosiernym Samarytaninie bliźnim okazuje się ten, kto pomaga potrzebującemu.

Więcej w aplikacji

Powtórz „Biblia” i sprawdź się w quizie — za darmo w aplikacji Teachty.

  • Szczegółowe streszczenie, gdy potrzebujesz więcej
  • Quiz z wyjaśnieniami — sprawdź, co pamiętasz
  • XP, seria dni nauki i odznaka Znawcy
Pobierz za darmo zGoogle Play

Biblia – bohaterowie

Bóg

Stwórca świata i człowieka, sędzia i opiekun. W Księdze Rodzaju stwarza świat, daje człowiekowi zakaz i karze za jego złamanie. W Księdze Hioba odzywa się z wichru i pyta o wielkość stworzenia, a potem przywraca Hiobowi to, co stracił. W Apokalipsie mówi o sobie: „Ja jestem Alfa i Omega”.

Adam i Ewa

Pierwsi ludzie: Adam jest ulepiony z prochu ziemi, a kobieta, której Adam nadaje imię Ewa, powstaje z jego żebra. Mieszkają w Edenie, ale łamią zakaz, zjadając owoc z drzewa poznania dobra i zła. Gdy Bóg ich pyta, zrzucają winę na innych, a potem zostają wygnani z ogrodu.

Hiob

Bogaty, sprawiedliwy człowiek z ziemi Uz, ojciec siedmiu synów i trzech córek. Traci majątek, dzieci i zdrowie, ale mówi: „PAN dał, PAN też wziął”. Nie zgadza się z przyjaciółmi, którzy twierdzą, że cierpi za grzechy. Na końcu uznaje wielkość Boga i dostaje z powrotem to, co stracił, w dwójnasób.

Kain i Abel

Synowie Adama i Ewy. Kain, który uprawiał ziemię, w gniewie zabija brata Abla po tym, jak Bóg nie przyjął jego ofiary. Pytany o brata odpowiada: „Czy ja jestem stróżem mego brata?”.

Noe

Sprawiedliwy człowiek, którego Bóg ocalił z potopu. Buduje arkę, zabiera do niej rodzinę i zwierzęta, a po potopie dostaje od Boga tęczę jako znak przymierza.

Abraham

Praojciec narodu wybranego. Bóg każe mu opuścić rodzinną ziemię i obiecuje mu potomstwo oraz ziemię. Zostaje wystawiony na próbę, gdy ma złożyć w ofierze syna Izaaka, ale w ostatniej chwili Anioł Pana go powstrzymuje.

Kohelet (Kaznodzieja)

Mędrzec, który przedstawia się jako syn Dawida i król w Jerozolimie. Obserwuje przemijanie i mówi o „marności”, ale też o tym, że jest „pora na wszystko”, i radzi, by człowiek pamiętał o Bogu.

Jan (autor Apokalipsy)

Chrześcijanin o imieniu Jan (tradycyjnie utożsamiany z apostołem Janem; badacze to dyskutują), który na wyspie Patmos ma wizje i otrzymuje polecenie, by napisać je do siedmiu Kościołów. Widzi nowe niebo, nową ziemię i nowe Jeruzalem.

Szatan

W Księdze Hioba pojawia się przed Bogiem i twierdzi, że Hiob jest pobożny tylko dlatego, że jest szczęśliwy. Za zgodą Boga doświadcza Hioba.

Samarytanin

Bohater przypowieści Jezusa: gdy kapłan i lewita mijają pobitego, on opatruje mu rany, zawozi do gospody i płaci za opiekę. Okazuje się bliźnim potrzebującego.

Biblia – motywy

Motyw cierpienia niewinnego

Księga Hioba pyta, dlaczego cierpi człowiek sprawiedliwy. Hiob nie zgadza się z przyjaciółmi, którzy tłumaczą jego cierpienie karą za grzechy. Odpowiedź Boga z wichru pokazuje ograniczoność ludzkiej wiedzy.

Motyw grzechu i kary

Wygnanie z Edenu, zabójstwo Abla, potop i wieża Babel pokazują, że łamanie Bożych praw ma konsekwencje. Jednocześnie Bóg w tych opowieściach nie porzuca ludzi: ocala Noego i zawiera przymierze, a Abrama wzywa do nowego początku.

Motyw marności i przemijania

Kohelet opisuje świat, w którym pokolenia przemijają, a „nie ma nic nowego pod słońcem”. Jednocześnie mówi, że jest czas na każdą sprawę, i radzi radować się życiem i pracą jako darem Boga.

Miłosierdzia i odpowiedzialności

W przypowieści o miłosiernym Samarytaninie bliźnim jest ten, kto pomaga potrzebującemu, niezależnie od pochodzenia. W przypowieści o talentach każdy dostaje zadanie i jest rozliczony z tego, co zrobił z powierzonym darem.

Motyw nadziei i końca świata

Apokalipsa zawiera wizję nowego nieba i nowej ziemi, w których „śmierci już nie będzie ani smutku, ani krzyku, ani bólu”. Księga jest pełna symboli, a słowo „apokalipsa” w kulturze zaczęło oznaczać katastrofę, choć w samej księdze zapowiada też nadzieję.

Motyw stworzenia i początku

Księga Rodzaju pokazuje, że świat jest dziełem Boga, a człowiek ma w nim szczególne miejsce, bo jest stworzony „na obraz Boga”. Opis kolejnych dni stworzenia, ogrodu Eden i pierwszych ludzi stał się jednym z najważniejszych źródeł symboli w kulturze europejskiej.

Motyw zaufania Bogu

Psalmy są modlitwami człowieka, który ufa Bogu: w Psalmie 23 Pan jest pasterzem, a w Psalmie 51 człowiek prosi o przebaczenie. Zaufanie jest też tematem Księgi Hioba, gdzie bohater mówi: „PAN dał, PAN też wziął”.

Biblia – czas i miejsce akcji

Czas akcji

Starożytność: księgi Starego Testamentu powstawały na przestrzeni wielu wieków, a Nowy Testament, w tym Apokalipsa, w I wieku naszej ery.

Miejsce akcji

Ogród Eden, ziemia Uz (Hiob), Jerozolima, wyspa Patmos (Jan), droga z Jerozolimy do Jerycha (przypowieść o Samarytaninie) i inne miejsca Bliskiego Wschodu.

Biblia – plan wydarzeń

1. Rodzaju: Bóg w sześć dni stwarza świat, a siódmego dnia odpoczywa; człowiek zostaje ulepiony z prochu ziemi i umieszczony w ogrodzie Eden.

2. Rodzaju: wąż namawia kobietę do zjedzenia owocu z drzewa poznania dobra i zła; Adam i Ewa zostają wygnani z Edenu.

3. Rodzaju: Kain zabija Abla; Noe buduje arkę i ocalony po potopie dostaje od Boga tęczę jako znak przymierza; ludzie budują wieżę Babel, a Bóg miesza ich języki.

4. Rodzaju: Bóg wzywa Abrahama do opuszczenia rodzinnej ziemi i wystawia go na próbę, każąc ofiarować syna Izaaka.

5. Hioba: szatan wystawia sprawiedliwego Hioba na próbę; Hiob traci dobytek, dzieci i zdrowie, ale nie przestaje ufać Bogu.

6. Hioba: trzej przyjaciele wmawiają mu, że cierpi za grzechy; Bóg odpowiada z wichru, a Hiob uznaje swoją niewiedzę i dostaje z powrotem to, co stracił, w dwójnasób.

7. Koheleta: „Marność nad marnościami” i „jest pora na wszystko”; rada, by pamiętać o Stwórcy.

8. Psalmy: Psalm 1 (człowiek jak drzewo nad strumieniami), Psalm 23 („Pan jest moim pasterzem”), Psalm 51 (modlitwa o przebaczenie).

9. Apokalipsa: Jan na wyspie Patmos ma wizję i pisze do siedmiu Kościołów; kończy się obrazem nowego nieba, nowej ziemi i nowego Jeruzalem.

10. Przypowieści: o talentach (sługa, który ukrył talent) i o miłosiernym Samarytaninie (kto jest bliźnim).

Biblia – pytania i odpowiedzi

Z czego według Księgi Rodzaju Bóg ukształtował człowieka?

Z prochu ziemi. Bóg ukształtował człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia, i człowiek stał się „żywą duszą”.

Co zjedli Adam i Ewa z zakazanego drzewa według Księgi Rodzaju?

Owoc (niewskazany z nazwy). W opisie z Księgi Rodzaju mowa jest o „owocu” drzewa poznania dobra i zła. Słowa „jabłko” w tym opisie nie ma.

Co odpowiedział Kain, gdy Bóg zapytał go, gdzie jest jego brat Abel?

„Czy ja jestem stróżem mego brata?”. Kain odpowiedział, że nie wie, i dodał: „Czy ja jestem stróżem mego brata?”. Wcześniej w gniewie zabił Abla.

Jakim znakiem przymierza po potopie jest tęcza?

Znakiem przymierza Boga z ziemią. Po potopie Bóg powiedział: „Kładę na obłoku mój łuk”, czyli tęcza ma być znakiem przymierza między Bogiem a ziemią.

Więcej pytań z wyjaśnieniami znajdziesz w quizie w aplikacji Teachty.