Opracowanie lektury · Starożytność
Odyseja – streszczenie i opracowanie
- Streszczenie: 4 min
- 12 bohaterów
- 6 motywów
Odyseja – najważniejsze informacje
- Autor
- Homer
- Epoka
- Starożytność
- Rodzaj literacki
- epika
- Gatunek
- epos
- Pierwsze wydanie
- VIII w. p.n.e. (powstanie)
- Liczba bohaterów
- 12
Odyseja – streszczenie
Więcej w aplikacji
Powtórz „Odyseja” i sprawdź się w quizie — za darmo w aplikacji Teachty.
- Szczegółowe streszczenie, gdy potrzebujesz więcej
- Quiz z wyjaśnieniami — sprawdź, co pamiętasz
- XP, seria dni nauki i odznaka Znawcy
Odyseja – bohaterowie
Odyseusz
Król Itaki, bohater wojny trojańskiej. Jest przebiegły i cierpliwy: wychodzi z opresji dzięki sprytowi (Kyklop, przebranie żebraka), a nie tylko sile. Tęskni za domem i rodziną, ale jako przywódca bywa też zgubiony przez ciekawość i zaufanie towarzyszy.
Penelopa
Żona Odyseusza, która wiernie czeka na męża dwadzieścia lat. Zwodzi zalotników tkaniem i pruciem szaty, a na końcu sprawdza męża pytaniem o łoże. Jest rozumna, ostrożna i wierna.
Telemach
Syn Odyseusza, który w czasie nieobecności ojca dorasta. Z pomocą Ateny wyrusza szukać wieści o ojcu, a potem walczy u jego boku przeciw zalotnikom.
Atena
Bogini mądrości, opiekunka Odyseusza i Telemacha. Zmienia swoją postać (Mentes, Mentor), doradza Telemachowi i pomaga Odyseuszowi wrócić i pokonać zalotników.
Posejdon
Bóg morza, który prześladuje Odyseusza, bo ten oślepił jego syna, Kyklopa. Rozbija jego tratwę i mści się na nim na morzu.
Kyklop
Jednooki olbrzym, syn Posejdona, który zjada towarzyszy Odyseusza. Odyseusz go przechytrza, podając się za „Nikt”, i oślepia go.
Kirka
Czarodziejka, która zamienia towarzyszy Odyseusza w świnie. Odyseusz z pomocą Hermesa i ziela moly jej nie ulega; zostaje u niej rok i dostaje od niej wskazówki o dalszej drodze.
Nausyka
Córka Alkinoosa, która na plaży znajduje rozbitego Odyseusza i prowadzi go do pałacu. Jest młoda, życzliwa i odważna.
Eumajos
Wierny pasterz świń Odyseusza, który gości przebranego Odyseusza i pomaga mu w walce z zalotnikami.
Eurykleja
Stara piastunka Odyseusza, która rozpoznaje go po bliźnie na nodze, gdy obmywa mu nogi.
Antinoos
Najzuchwalszy zalotnik Penelopy, który jako pierwszy ginie od strzały Odyseusza.
Argos
Stary pies Odyseusza, który jako jedyny poznaje pana przebranego za żebraka i zaraz potem umiera.
Odyseja – motywy
Motyw gościnności
Odyseusza przyjmują Nausyka, Alkinoos i Eumajos; Kyklop łamie prawo gościnności i zostaje ukarany. W świecie eposu gość jest pod opieką Zeusa.
Motyw opieki bogów
Atena i Hermes pomagają Odyseuszowi, a Posejdon i Helios mu przeszkadzają; losy ludzi zależą od woli bogów.
Motyw podróży i prób
Tułaczka Odyseusza to seria prób: kolejne wyspy i potwory sprawdzają jego sprytu i cierpliwości.
Motyw powrotu do domu
Cała fabuła opiera się na tęsknocie za Itaką i rodziną. Dom jest tu wartością najwyższą, a droga do niego wymaga cierpliwości i podstępu.
Motyw przebiegłości
Odyseusz pokonuje przeszkody sprytem: podaje się za „Nikt”, każe zatkać uszy towarzyszom, a sam słucha Syren, przebiera się za żebraka i odkrywa się dopiero w odpowiednim momencie.
Motyw wierności
Penelopa wiernie czeka na męża dwadzieścia lat; wierni są też Eumajos, Eurykleja i pies Argos. Zdrada i niewierność zostają ukarane.
Odyseja – czas i miejsce akcji
Czas akcji
Czasy wojny trojańskiej i po niej: od zdobycia Troi do powrotu Odyseusza po dwudziestu latach nieobecności; sama akcja eposu obejmuje stosunkowo krótki czas, a wcześniejsze wydarzenia są opowiedziane przez bohatera (dziesięć lat tułaczki, siedem z nich u Kalypso).
Miejsce akcji
Itaka (dwór Odyseusza, chata Eumajosa, ogród Laertesa), Pylos i Sparta, wyspa Kalypso, kraina Feaków, a w opowieści Odyseusza: kraj Kyklopów, wyspa Ajola, kraj Lajstrygonów, wyspa Kirki, królestwo zmarłych, wyspa Heliosa, Skylla i Charybda.
Odyseja – plan wydarzeń
1. Bogowie na Olimpie decydują o powrocie Odyseusza; Atena zachęca Telemacha do wyprawy po wieści o ojcu.
2. Telemach odwiedza Nestora w Pylos i Menelaosa w Sparcie.
3. Odyseusz, więziony przez siedem lat przez nimfę Kalypso, buduje tratwę; Posejdon ją rozbija, a bohater trafia do Feaków.
4. U Alkinoosa Odyseusz opowiada o swoich przygodach: Kyklop (podaje się za „Nikt”), Kirka, królestwo zmarłych, Syreny, Skylla i Charybda, bydło Heliosa.
5. Feakowie wiozą Odyseusza do Itaki; przemieniony w żebraka ukrywa się u pasterza Eumajosa.
6. Telemach rozpoznaje ojca; Odyseusz idzie do domu, a poznaje go tylko pies Argos.
7. Eurykleja rozpoznaje Odyseusza po bliźnie; Penelopa ogłasza próbę łuku.
8. Odyseusz napina łuk, przestrzeliwuje rząd toporów i zabija zalotników.
9. Penelopa sprawdza męża pytaniem o łoże i go rozpoznaje.
10. Odyseusz spotyka ojca Laertesa; krewni zalotników atakują, a Atena doprowadza do pokoju.
Odyseja – pytania i odpowiedzi
Który bóg prześladuje Odyseusza na morzu, bo ten oślepił jego syna?
Posejdon. Posejdon ściga Odyseusza, bo ten oślepił jego syna, Kyklopa.
Jakim imieniem Odyseusz przedstawia się Kyklopowi?
Nikt. Odyseusz mówi Kyklopowi, że ma na imię „Nikt”, więc po oślepieniu Kyklop wołający o pomoc nie jest zrozumiany.
Jak Odyseusz chroni się przed śpiewem Syren?
Towarzyszom zatyka uszy woskiem, a sam każe się przywiązać do masztu. Odyseusz chce usłyszeć Syreny, ale się nie rzucić do morza, więc każe się przywiązać do masztu, a towarzysze mają uszy zalane woskiem.
Kto rozpoznaje Odyseusza po bliźnie na nodze?
Eurykleja. Piastunka Eurykleja, myjąc nogi gościa, poznaje bliznę po dziku na Parnasie.
Więcej pytań z wyjaśnieniami znajdziesz w quizie w aplikacji Teachty.