Opracowanie lektury · Renesans

Makbet – streszczenie i opracowanie

William Shakespeare

  • Streszczenie: 5 min
  • 7 bohaterów
  • 5 motywów
  • Audio w aplikacji

Makbet – najważniejsze informacje

Autor
William Shakespeare
Epoka
Renesans
Rodzaj literacki
dramat
Gatunek
tragedia
Pierwsze wydanie
ok. 1606 (wystawienie)
Liczba bohaterów
7

Makbet – streszczenie

Akt I

Na odludnym polu spotykają się trzy wiedźmy, które przepowiadają, że wkrótce zobaczą się z Makbetem. Tymczasem Makbet wykazuje się niezwykłym męstwem w bitwie, zyskując uznanie króla Dunkana. W drodze z pola walki Makbet i jego przyjaciel Banko natrafiają na czarownice. Te obwieszczają Makbetowi, że zostanie królem Szkocji, natomiast Banko dowiaduje się, że to jego potomkowie odziedziczą tron.

Wkrótce część przepowiedni zaczyna się spełniać – za swoje zasługi Makbet zostaje mianowany tanem Kawdoru. Jednak król Dunkan ogłasza, że to jego syn, Malkolm, zostanie następcą tronu. Makbet zaczyna postrzegać Malkolma jako rywala, który może stanąć mu na drodze do władzy. Władca postanawia odwiedzić Makbeta w jego zamku.

Makbet informuje swoją żonę o przepowiedni w liście. Lady Makbet, zdeterminowana, by uczynić męża królem, postanawia mu pomóc. Gdy Makbet wraca do zamku, wraz z żoną wita Dunkana. Choć zaczyna mieć wątpliwości co do planowanego morderstwa, ostatecznie decyduje się dokonać zbrodni. Lady Makbet opracowuje szczegółowy plan – upije strażników, a potem obarczy ich winą za śmierć króla.

Akt II

Makbet realizuje plan i zabija króla Dunkana, jednak wstrząśnięty swoim czynem nie jest w stanie zbroczyć krwią strażników, aby skierować na nich podejrzenia. Lady Makbet przejmuje inicjatywę i dokonuje tego za niego.

Następnego ranka Lennox i Makbet planują odwiedzić komnatę króla, gdy nagle przybiega wstrząśnięty Makduf, obwieszczając tragiczną wieść – Dunkan nie żyje. Makbet, udając rozpacz, w przypływie rzekomego gniewu zabija odurzonych alkoholem i splamionych krwią strażników.

Synowie króla, Malkolm i Donalbein, obawiając się o własne życie, decydują się uciec ze Szkocji. Ich nagłe zniknięcie budzi podejrzenia, a nowym władcą Szkocji zostaje Makbet.

Akt III

Banko dochodzi do wniosku, że skoro przepowiednie dotyczące Makbeta się spełniły, to również jego wróżba musi się ziścić – co oznacza, że to jego potomkowie obejmą tron. Makbet zaprasza go na ucztę, lecz Banko oznajmia, że musi wyjechać. Król, obawiając się przepowiedni, zleca zabójstwo Banka i jego syna. Mordercy dopadają ich – Banko ginie, lecz jego synowi udaje się uciec.

Podczas uczty Makbet dowiaduje się, że Fleance ocalał. Nagle zaczyna dostrzegać ducha zamordowanego Banka, co wywołuje w nim panikę. Lady Makbet próbuje go uspokoić, tłumacząc jego zachowanie chorobą, jednak Makbet w końcu każe rozproszyć gości.

Tymczasem bogini Hekate spotyka się z czarownicami i wyraża gniew, że wyjawiły Makbetowi jego przyszłość. Przewiduje, że to właśnie jego własne czyny doprowadzą go do zguby.

Lennox coraz bardziej podejrzewa Makbeta. Zabójstwo Banka zostaje przypisane jego synowi, który zbiegł. Lennox liczy na to, że syn zmarłego króla Dunkana powróci z Anglii na czele wojsk i pozbawi Makbeta tronu.

Akt IV

Czarownice odprawiają czary przy kotle, gdy nagle pojawia się Makbet. Zaniepokojony swoim losem pyta je o przyszłość. Ukazuje mu się odcięta głowa, ostrzegając go przed Makdufem. Następnie pojawia się dziecko, które zapewnia go, że nie zostanie pokonany przez nikogo, kto zrodził się z łona kobiety. Kolejne widzenie przedstawia dziecko z gałązką, które mówi, że Makbet pozostanie niezwyciężony, dopóki las Birnam nie ruszy przeciwko niemu. Ostatnie widzenie ukazuje ośmiu królów, w których twarzach Makbet rozpoznaje Banka i jego potomków.

Tymczasem Makduf ucieka do Anglii, a Makbet, pragnąc zemsty, postanawia napaść na jego zamek. Podczas ataku ginie syn Makdufa na oczach swojej matki.

Malkolm obawia się przejęcia władzy, twierdząc, że nie nadaje się na króla, jednak ostatecznie decyduje się poprowadzić wojska przeciwko tyranowi. Makduf, pogrążony w żalu po stracie rodziny, poprzysięga zemstę na Makbecie

Akt V

Lady Makbet zaczyna lunatykować, majacząc o krwi, której nie może zmyć ze swoich rąk. Lekarz stwierdza, że bardziej niż medycznej pomocy potrzebuje duchowego wsparcia. Tymczasem wojska zbliżają się do zamku. Makbet, ufny w przepowiednię, wierzy, że nic mu nie grozi, ponieważ las nie może się poruszyć. Malkolm nakazuje swoim żołnierzom odciąć gałęzie i nieść je przed sobą, aby ukryć prawdziwą liczebność armii. Gdy posłaniec informuje Makbeta, że las Birnam rzeczywiście zdaje się przemieszczać w jego stronę, król uświadamia sobie, że nadszedł jego koniec, lecz mimo to postanawia walczyć do ostatniego tchu. Pokonuje młodego Siwarda, po czym staje do pojedynku z Makdufem, który pragnie pomścić swoją rodzinę. Makduf ujawnia, że nie przyszedł na świat w sposób naturalny, lecz został wydobyty z łona matki przez cesarskie cięcie – tym samym spełnia się przepowiednia, a Makbet ginie z jego ręki. Makduf składa Malkolmowi głowę pokonanego tyrana, a ten obejmuje tron Szkocji. Lady Makbet popełnia samobójstwo.

Więcej w aplikacji

Posłuchaj „Makbet” i sprawdź się w quizie — za darmo w aplikacji Teachty.

  • Streszczenie audio — posłuchaj w drodze do szkoły
  • Szczegółowe streszczenie, gdy potrzebujesz więcej
  • Quiz z wyjaśnieniami — sprawdź, co pamiętasz
  • XP, seria dni nauki i odznaka Znawcy
Pobierz za darmo zGoogle Play

Makbet – bohaterowie

Makbet

Krewny króla Dunkana. Początkowo był wiernym i honorowym wojownikiem, jednak po spotkaniu z czarownicami i usłyszeniu przepowiedni zaczyna pragnąć władzy. Po zamordowaniu króla Dunkana przejmuje tron, ale wkrótce staje się tyranem, eliminując każdego, kto stanowi zagrożenie dla jego panowania, w tym swojego przyjaciela Banka i rodzinę Makdufa. Jego rządy prowadzą do jego upadku, a Makbet umiera z ręki Makdufa.

Lady Makbet

Żona Makbeta. Po usłyszeniu przepowiedni od męża, staje się główną motywacją jego działań, dodając mu odwagi i namawiając go do morderstwa króla Dunkana, aby sama mogła zostać królową. Z czasem jej poczucie winy i presja, którą wywiera na mężu, prowadzą ją do obłędu. Stopniowo popada w szaleństwo, prześladowana przez wizje krwi i zbrodni, aż w końcu popełnia samobójstwo.

Banko

Przyjaciel Makbeta i towarzysz broni. Po usłyszeniu przepowiedni wiedźm, Banko dowiaduje się, że jego potomstwo ma zasiąść na tronie, co sprawia, że Makbet zaczyna się go obawiać. Makbet zleca zabójstwo Banka, ale jego syn, Fleance, ucieka. Banko ginie z rąk zabójców, których wysłał Makbet.

Makduf

Podejrzewa Makbeta o zabójstwo króla Dunkana i zaczyna to otwarcie głosić. W odwecie, Makbet zabija rodzinę Makdufa, co prowadzi do jego głębokiej żałoby i pragnienia zemsty. Makduf ostatecznie staje do walki z Makbetem, zabijając go, spełniając tym samym przepowiednię o jego upadku.

Malkolm

Starszy syn Dunkana, po śmierci ojca i upadku Makbeta, zostaje nowym królem Szkocji. Jako następca tronu, przywraca porządek i stabilność w kraju po tyranii Makbeta.

Donalbein

Młodszy syn Dunkana. Po zabójstwie ojca Donalbein ucieka do Irlandii, aby uniknąć niebezpieczeństwa.

Czarownice

Spotykają Makbeta i Banka na polu bitwy, przepowiadając Makbetowi, że zostanie królem, a potomstwo Banka zasiądzie na tronie. Ich przepowiednie stają się kluczowe dla rozwoju wydarzeń w sztuce, ponieważ to one skłaniają Makbeta do dokonania zbrodni.

Makbet – motywy

Motyw szaleństwa

Szaleństwo to motyw, który towarzyszy bohaterom, zwłaszcza Makbetowi i Lady Makbet. Makbet staje się coraz bardziej paranoiczny, boi się, że ktoś go zabije, a jego umysł staje się zniekształcony przez winę. Lady Makbet zaczyna tracić zmysły, widzi plamy krwi na rękach, których nie może się pozbyć, co prowadzi ją do samobójstwa.

Motyw upadku moralności

W trakcie sztuki Makbet i Lady Makbet tracą swoje wartości moralne. Na początku są szlachetni, ale potem popełniają zbrodnie, które prowadzą ich do coraz większego chaosu wewnętrznego. Makbet staje się coraz bardziej okrutny, a Lady Makbet popada w szaleństwo.

Motyw władzy

Makbet pragnie władzy i gotów jest zrobić wszystko, by ją zdobyć, nawet zabijać. Zaczyna od zabicia Dunkana, a potem robi wszystko, by utrzymać się na tronie. Władza staje się jego obsesją, a każde morderstwo pogłębia jego strach i paranoję.

Motyw zbrodni

Zbrodnia to jedno z głównych tematów w „Makbecie”. Makbet zabija króla Dunkana, by zdobyć tron, a potem zabija kolejne osoby, by utrzymać władzę. Zbrodnia staje się dla niego czymś naturalnym, ale także prowadzi do jego wewnętrznego upadku.

Motyw zdrady

Zdrada pojawia się w „Makbecie” na różnych poziomach. Makbet zdradza swojego króla, Dunkana, zabijając go, mimo że wcześniej był mu wierny. Zabójstwo to jest zdradą, ponieważ Makbet zabija osobę, która mu ufała i której służył. Makbet zdradza również przyjaźń z Bankiem. Choć początkowo są bliskimi przyjaciółmi, Makbet postanawia zabić Banka, bo boi się, że jego potomkowie będą królami. Zdradza więc swojego przyjaciela, zlecając jego zabójstwo. Zdrada Makbeta prowadzi do jego moralnego upadku i pokazuje, jak władza może zmieniać ludzi.

Makbet – czas i miejsce akcji

Czas akcji

Czas akcji nie jest dokładnie określony, ale przypuszcza się, że wydarzenia mają miejsce w XI wieku, w średniowieczu.

Miejsce akcji

Wydarzenia mają miejsce głównie w Szkocji, w takich miejscach jak zamek królewski w Forres, zamek Makbeta w Inverness oraz pałac w Dunsinane. Istnieją także sceny rozgrywające się w nieokreślonych miejscach, takich jak szkockie pole czy jaskinia.

Makbet – plan wydarzeń

1. Spotkanie Makbeta z wiedźmami.

2. Przepowiednia wiedźm dotycząca przyszłości Makbeta.

3. Makbet i Lady Makbet knują spisek przeciwko królowi.

4. Zamordowanie Dunkana.

5. Makbet obejmuje tron Szkocji.

6. Zabójstwo Banka i ucieczka jego syna.

7. Nowe wizje przepowiedziane przez wiedźmy.

8. Rzeź w zamku Makdufa – śmierć Lady Makduf i jej dziecka.

9. Lady Makbet pogrąża się w obłędzie.

10. Wojska angielskie ruszają na Dunzynan.

11. Starcie Makbeta z Makdufem.

12. Śmierć Makbeta z rąk Makdufa.

13. Koronacja Malkolma – nowego króla Szkocji

Makbet – pytania i odpowiedzi

Co wiedźmy przepowiadają Makbetowi?

Że zostanie królem Szkocji. Czarownice zapowiadają Makbetowi tytuł tana Kawdoru, a potem koronę Szkocji.

Co wiedźmy przepowiadają Bankowi?

Że jego potomkowie zasiądą na tronie. Banko sam nie będzie królem, ale jego potomkowie obejmą tron.

Jaki tytuł otrzymuje Makbet zaraz po spotkaniu z wiedźmami?

Tana Kawdoru. Za zasługi w bitwie Makbet zostaje tanem Kawdoru – pierwsza część przepowiedni się spełnia.

Kogo Dunkan ogłasza następcą tronu?

Malkolma. Dunkan wyznacza na następcę swojego syna Malkolma – Makbet widzi w nim przeszkodę.

Więcej pytań z wyjaśnieniami znajdziesz w quizie w aplikacji Teachty.