Tango – streszczenie i opracowanie

AKT I

W mieszkaniu Stomila i Eleonory panuje ogromny bałagan. Znajdują się tam stare, niepotrzebne przedmioty, takie jak dziecięcy wózek, stara suknia czy katafalk. Wśród tego chaosu Babcia Eugenia, wujek Eugeniusz i Edek grają w karty. Ich wygląd jest równie nietypowy – babcia nosi czapkę z daszkiem i trampki, Eugeniusz ma na sobie niepasujący do siebie strój, a Edek jest zaniedbany.

Do mieszkania wchodzi Artur, syn Stomila i Eleonory. Jest ubrany w elegancki garnitur studenta, co kontrastuje z otoczeniem. Przerywa grę w karty, zakładając klatkę na głowę Eugeniusza i każąc babci położyć się na katafalku. Wkrótce pojawia się Eleonora, która bez skrępowania przyznaje się do romansu z Edkiem. Artur jest wstrząśnięty stanem swojego domu – wypomina rodzinie brak zasad i panujący chaos.

Do pokoju wchodzi Stomil w piżamie. Artur jest zirytowany jego beztroskim zachowaniem i zwraca uwagę na niepotrzebne graty w salonie, ale nikt poza nim nie widzi w tym problemu. Stomil i Eleonora są dumni ze swojej wolności i życia bez reguł. Tymczasem Eugeniusz, Eugenia i Edek wracają do gry w karty.

Ojciec Artura próbuje mu pomóc, proponując odreagowanie poprzez sztukę. Artur jednak oznajmia, że interesuje się medycyną. Stomil organizuje krótkie przedstawienie, którego zakończenie jest niezrozumiałe dla wszystkich.

Nagle do pokoju wchodzi Ala, kuzynka Artura. Chłopak od razu zwraca na nią uwagę, a ona zaczyna go prowokacyjnie kokietować. Arturowi się to nie podoba, więc wyprasza wszystkich z pokoju, zostawiając tylko Alę. Wyznaje jej, że chce odbudować rodzinę na nowych zasadach.

AKT II

Podczas nocnej rozmowy Artur dowiaduje się, że Eugeniusz również nie akceptuje chaosu panującego w domu. Artur postanawia wprowadzić porządek – proponuje Ali małżeństwo. Dziewczyna nie jest jednak przekonana i nie widzi potrzeby ślubu. Artur stara się wytłumaczyć jej swój pomysł, ale Ala zamiast słuchać, zaczyna go kokietować. Początkowo Artur jej ulega, lecz po chwili wraca do swojej argumentacji. Nagle rzuca się na Alę i całuje ją.

Ich chwilę przerywa Edek, który idzie do kuchni po szklankę wody. Artur tłumaczy, że to była tylko "lekcja". Następnie ponownie zaczyna przekonywać Alę, jednak dziewczyna zaczyna się przed nim rozbierać. W tym samym momencie z kuchni wychodzi Edek, a Ala niespodziewanie komplementuje jego oczy. Artur, kierowany zazdrością, wybucha gniewem. Ala szybko się ubiera, a Artur stwierdza, że tak naprawdę ona również pragnie porządku. Dziewczyna żąda, by przed nią uklęknął, lecz Artur odmawia i stanowczo podtrzymuje swoją decyzję o ślubie.

Artur udaje się do Stomila i informuje go o romansie Eleonory z Edkiem. Stomil reaguje obojętnością – nie interesuje go, z kim sypia jego żona. Artur nie potrafi tego zaakceptować i próbuje przekonać ojca, by rozprawił się z Edkiem. Wręcza mu rewolwer, licząc, że Stomil zdobędzie się na działanie. Po chwili namysłu Stomil wchodzi do sypialni Eleonory, rzekomo by rozprawić się z rywalem.

Artur czeka pod drzwiami. Zniecierpliwiony, wchodzi do środka i ku swojemu zdziwieniu zastaje tam Eleonorę, Stomila, Eugenię i Edka grających w karty. Wściekły, odbiera ojcu rewolwer i każe wszystkim udać się do salonu. Tam nakazuje Eugeniuszowi pilnować reszty domowników.

Następnie Artur idzie po Alę i przy wszystkich oficjalnie pyta ją, czy zostanie jego żoną. Dziewczyna przyjmuje jego propozycję. Babcia Artura daje im swoje błogosławieństwo, a Eleonora wzrusza się do łez.

AKT III

W dniu ślubu mieszkanie zostało wysprzątane, a wszystko wygląda odświętnie. Eleonora, Eugenia, Stomil i Eugeniusz są elegancko ubrani. Eugeniusz, używając zabytkowego aparatu, próbuje wykonać pamiątkowe zdjęcie. Edek przynosi Eleonorze wódkę, co budzi oburzenie reszty domowników. Okazuje się, że aparat Eugeniusza nie działa, a zdjęcie było robione jedynie "dla zasady".

W pokoju pojawia się Ala w sukni ślubnej. Rozmawia z Eleonorą i wyznaje jej, że naprawdę kocha Artura. Eleonora odpowiada, że podoba jej się prostota Edka. Tymczasem Eugeniusz próbuje nakłonić Stomila, by założył gorset, jednak Artur, który nagle się zjawia, nakazuje Eugeniuszowi zostawić ojca w spokoju.

Artur, będąc pod wpływem alkoholu, ogłasza, że popełnił błąd. Przeprasza wszystkich i nakazuje zamknąć wszystkie drzwi, dopóki rodzina nie wymyśli idei, która pozwoli odzyskać porządek. Propozycje nie satysfakcjonują Artura. W pewnym momencie Eugenia kładzie się na katafalku i oznajmia, że umiera. Po śmierci babci, Artura nagle olśniewa – dochodzi do wniosku, że śmierć może stać się nową ideą. Twierdzi, że jego system zjednoczy bunt i porządek.

Zwraca się do Edka i pyta, czy byłby w stanie kogoś zabić. Następnie rozkazuje mu zamordować Eugeniusza. W tym momencie Ala wyznaje Arturowi, że zdradziła go z Edkiem, myśląc, że on chce się z nią ożenić jedynie dla zasady. Artur wpada w rozpacz i chce zabić Edka, jednak ten wyprzedza go i zabija Artura.

Umierający Artur wyznaje, że naprawdę kochał Alę. Po jego śmierci władzę w domu przejmuje Edek. Ogłasza, że od tej pory rządy będą opierały się na sile fizycznej. Włącza tango La Cumparsita i zaprasza Eugeniusza do tańca.